Note

Elke bewering zegt hoe zeker ze is

Vier labels maken zichtbaar wat een bewering is: iets wat in een bron staat, een gevolgtrekking, een verwachting, of wat iets betekent voor iemand. Elke Concept-hub en elke note verwijst hiernaar.

01

De vier labels

Het label zegt hoe zeker een bewering is. De referentie zegt waar ze vandaan komt of waarop ze steunt.

Feit

Staat zo in een norm, standaard of andere aangewezen bron. De referentie wijst de vindplaats aan.

Afgeleide

Een logische gevolgtrekking: uit 1, 2 en 3 volgt 4. De referenties wijzen de beweringen aan waarop ze steunt.

Hypothese

Een verwachting die nog niet getoetst is. Elke hypothese heeft een toetsvraag: wat zou haar bevestigen of weerleggen?

Interpretatie

Wat iets betekent voor een bepaalde belanghebbende, gelezen vanuit diens belang. Noemt voor wie ze geldt en op welke kennis ze steunt.

02

Label en laag

Het label zegt hoe zeker iets is. De laag zegt waar het hoort. Dat zijn twee vragen.

LaagWat er staatLabels
KennisWat voor iedereen geldt: notes en Concept-hubsfeit · afgeleide · hypothese
ViewWat de kennis betekent voor een belanghebbende, in een projectalle vier, ook interpretatie

Kennis verwijst niet naar een project. Een view verwijst naar de kennis waarop ze steunt.

03

Waarom labels

Feit

De analysestandaarden van de Amerikaanse inlichtingengemeenschap eisen dat een analyse onderscheid maakt tussen de onderliggende informatie en de aannames en oordelen van de analist.1

Feit

Het IPCC onderscheidt likelihood, de waarschijnlijkheid van een uitkomst, van confidence, het vertrouwen in een bevinding op grond van bewijs en overeenstemming.2

Afgeleide

Een label doet voor een bewering wat confidence doet bij het IPCC: het zegt hoe zeker de bewering is, los van wat ze beweert. Zo blijft het onderscheid tussen informatie en oordeel zichtbaar.1 2

Feit

ISO 42010 beschrijft een architectuur met views. Elk viewpoint legt vast welke concerns van welke belanghebbenden een view behandelt.3

Afgeleide

Wat iets betekent, hangt af van het belang van wie het leest. Een interpretatie hoort daarom in een view, die voor bepaalde belanghebbenden is gemaakt, en niet in kennis die voor iedereen geldt.3

04

Normteksten

Feit

Normteksten van ISO en The Open Group zijn auteursrechtelijk beschermd.3 4

Afgeleide

Notes en Concept-hubs geven daarom de strekking van een norm in eigen woorden weer, met de vindplaats, zonder letterlijke citaten. Waar de primaire tekst niet vrij toegankelijk is, staat de gebruikte secundaire bron erbij.3 4

05

Open hypothese

Hypothese

Vier labels volstaan om van elke bewering aan te geven hoe zeker ze is en waar ze hoort.

Toets: bij het schrijven van de eerste views nagaan of er beweringen zijn die in geen van de vier passen, of in twee tegelijk.

↓

Referenties

Normen en standaarden zijn in eigen woorden weergegeven, niet geciteerd. Geraadpleegd op 7 en 8 oktober 2026.

  1. [1]
    Office of the Director of National Intelligence, Intelligence Community Directive 203: Analytic Standards, 2015. dni.gov. Gebruikt voor: scheiding tussen informatie en aannames en oordelen.
  2. [2]
    Mastrandrea, M.D. e.a., Guidance Note for Lead Authors of the IPCC Fifth Assessment Report on Consistent Treatment of Uncertainties. IPCC, 2010. ipcc.ch. Gebruikt voor: likelihood en confidence.
  3. [3]
    ISO/IEC/IEEE 42010:2022, Software, systems and enterprise — Architecture description. ISO, 2022. Secundair: arc42 Quality Model, samenvatting ISO 42010. Gebruikt voor: view, viewpoint, concern, belanghebbende.
  4. [4]
    ISO 31000:2018, Risk management — Guidelines. ISO, 2018. Gebruikt voor: voorbeeld van een auteursrechtelijk beschermde normtekst.

Deze tekst is gegenereerd met AI en nog niet door mij herschreven. Status: concept.